Preserveringsrechten

Wat verstaan we onder preserveringsrechten?

Maak duidelijk wat de voorwaarden zijn waaronder jullie de digitale collectie mogen preserveren. Preservering betekent o.a. het maken van kopieën en dit is in strijd met de Auteurswet. Dit kan bijvoorbeeld spelen bij webarchivering. In Nederland moet de  eigenaar van een website eerst toestemming geven voordat de website duurzaam gearchiveerd mag worden.

Dat gearchiveerde websites online beschikbaar komen, spreekt niet voor zich. Websites bestaan namelijk uit verschillende onderdelen, die samen het geheel vormen. Deze onderdelen kunnen ieder op zichzelf beschermd zijn door het auteursrecht en andere intellectuele eigendomsrechten. Dit kan de mogelijke technische oplossingen beperken. Soms leidt dat er bijvoorbeeld toe dat websites alleen in de studiezaal te bekijken zijn.

 

Wat is het risico als de voorwaarden voor het mogen preserveren onduidelijk zijn? 

Als de voorwaarden voor het mogen preserveren van digitale objecten niet in het beleid zijn opgenomen, kan dit tot een slechte besluitvorming leiden. In het geval van digitale kunst is bijvoorbeeld het migreren naar een ander file format vaak niet zonder meer toegestaan.

 

Welke vragen kunnen wij onszelf stellen?

  • Is er een collectie die niet zonder meer gepreserveerd mag worden maar die aan juridische vereisten moet voldoen?
  • Is er een collectie waarvoor beperkingen gelden in de (geografische) locatie van waar deze getoond mag worden?
  • Is er een collectie waar juridische voorwaarden aan zijn verbonden over hoe de informatie moet worden gereproduceerd?
  • Kunnen we deze collecties met specifieke juridische vereisten wel preserveren?
hoe verwoorden andere instellingen 'Preserveringsrechten'

Beeld en Geluid is door de Nederlandse overheid aangewezen om te fungeren als nationaal AV-archief en wordt structureel gefinacieerd op basis van de Mediawet 2008, art. 2. De taak van het instituut bestaat uit het verzamelen en duurzaam bewaren van AV-collecties van nationaal cultureel en historisch belang en het beschikbaarstellen van deze collecties voor research, hergebruik en exploitatie. 

Opt-out aanpak

Om te voorkomen dat het archiveren van websites blijft steken in langdurige administratieve handelingen heeft de KB voor een meer pragmatische benadering gekozen, de opt-out aanpak. Deze aanpak veronderstelt een impliciete toestemming voor webarchivering. Aan de beheerders van websites wordt een bericht gestuurd waarin is aangegeven dat de KB de betreffende site uit erfgoedoverwegingen wil gaan harvesten, archiveren en openbaar maken. Daarbij wordt er een termijn gegeven waarbinnen men toestemming kan weigeren. Blijft weigering uit, dan wordt dit beschouwd als een impliciete of stilzwijgende toestemming.

Verplichte toestemming

Het Nationaal Archief moet in de positie zijn om acties uit te voeren om het materiaal duurzaam toegankelijk te kunnen houden en bewaren. Toestemming om deze acties uit te voeren, moet verleend worden door de Producer